donderdag 31 januari 2013

Later als ik groot ben...

Wat is het heerlijk als kinderen weten wat ze later willen worden. In elk vriendenboekje hetzelfde invullen bij zo'n vraag. Een van de Achterbergen wilde altijd boer worden. Nu weet hij dat niet zo net meer. Maar over hem heb ik het nu niet.

Danny weet wel wat hij later wil worden. Hij gaat een eigen restaurant openen. Regelmatig komt hij erop terug - zomaar ineens. Dan heeft hij zitten denken en dan zegt hij met glimmende oogjes: de mensen kunnen zélfs bij mij ontbijten. Sjonge, denk ik dan, hoe moet hij ooit aan zijn slaap komen? Of hij biedt een van zijn broers alvast een baan aan. Waar het restaurant moet komen, is nog niet helemaal duidelijk, maar hij zal wel een huis vinden dat hij kan slopen, om op de leeggekomen plek een restaurant op te bouwen.

Heerlijk he, zo'n kind dat alles al voor zich ziet? En vind je hem niet charmant, met zijn linker oog een beetje kleiner dan het andere? 

Ik zeg het niet tegen hem, maar ik moet nog zien dat hij die branche in gaat. Als ik vraag of hij me helpen wil in de keuken, heeft hij meestal niet zo'n zin...

woensdag 30 januari 2013

Hatsjie, hatsjoe

De zakdoekjes zijn even niet aan te slepen bij de Achterbergen. Toch gaat het stukje bij beetje beter, zoals dat gaat met zware verkoudheden. Gelukkig maar.

Intussen gaat het dagelijks leven ook gewoon door. Inmiddels hebben we een aardige routine opgebouwd met het bakken van broodjes om mee naar school te nemen. Vandaag ham-kaasrolletjes. Als ik ga koken, komt een van de Achterbergjes met de broodjes helpen, gezellig samen in de keuken bezig zijn. Elwin is er zelfs al heel bedreven in om het deeg uit te rollen, te beleggen, op te rollen en in schijven te knippen. Vandaag was Chris aan de beurt. Hij heeft de kaas geraspt. En dat was een hele hulp!

dinsdag 29 januari 2013

Hoeveel gist zeg je?

Gist is een grappig goedje. Het lijkt wel een beetje op een waterlelie. Zoals in: een bepaalde soort waterlelie vermenigvuldigt zich iedere nacht. Iemand plant er één in een grote vijver. Na een nacht zijn het er twee, na nog een nacht zijn het er vier, en zo gaat het door. Na 21 nachten is de vijver precies voor de helft bedekt met waterlelies. Hoe lang duurt het voordat de hele vijver bedekt is? Ga nou niet de mist in door te zeggen: nog 21 nachten. Nee, aangezien het totaal aan waterlelies die nacht weer verdubbelt, is de volgende dag al niets meer te zien van het water daaronder. Wat er daarna gebeurt met die mooie vijver vol waterlelies, daar hoor je vreemd genoeg nooit iets over.

In de kom op de foto zit 500 g broodmeel, 1 eetlepel grof zeezout, 400 ml water (gewoon direct uit de kraan) en 1/3 theelepel droge gist. Dit alles snel door elkaar geroerd en op de foto gezet, als begin van een no-knead brood à la Jim Lahey. Het enige wat ik er daarna nog mee heb gedaan, is er een bord op leggen, en het in de woonkamer zetten. Over luie mensen gesproken.

Zo'n 16 uur later was ik net opgestaan en haalde ik de kom weer naar de keuken. Toen zag het eruit zoals op deze foto. Bijna niet te geloven toch, dat hier maar zo'n klein beetje gist voor nodig was?
Als je terugdenkt aan de waterlelie, is het helemaal niet zo raar. Het gist heeft ook wel alle ruimte en tijd gekregen om te groeien, al was dat in dit geval geen 21 nachten. Het heeft rustig de suikers uit het meel omgezet in alcohol en koolzuurgas, en kon zich prima vermenigvuldigen in de tussentijd. Dus als je je afvraagt hoe al die lucht in brooddeeg komt: dat is geen gewone lucht, maar koolzuurgas. Mijn deeg heeft zich prima gedragen, helemaal uit zichzelf, ik hoefde het aan het begin alleen maar even door te roeren. Geloof je het nu? Van dat niet-kneden bedoel ik?

Inmiddels ben ik er zelf wel achter dat je niet zo snel iets helemaal verkeerd kunt doen. Veel dingen maken niet zoveel uit (ook al zullen er duizend mensen zijn die zeggen van wel). Temperatuur van het water bijvoorbeeld. Het heeft gewoon een tegenhanger nodig in de vorm van tijd (want zelfs in de koelkast rijst deeg nog).

Hieronder zal ik het recept voor dit brood nog een keer geven - omdat het elke keer toch weer een beetje anders gebeurt en ieder voor zichzelf moet bepalen wat het makkelijkst werkt. Deze uitwerking van het originele recept is een combinatie van verschillende andere, en volgens mij tot nu toe met het minst aantal handelingen ooit. Dus voor de meest luie mensen ooit.

Niet-kneden brood - voor luie mensen

Je mag dan wel lui zijn, je moet wel een beetje timen (ook al kun je daarmee ook experimenteren). Houd er rekening mee dat het deeg 12-18 uur zou moeten rijzen.

Meng in een kom 500 g (brood)meel, 1 eetlepel grof zeezout (of minder tafelzout), en 1/3 theelepel gedroogde gist. Giet er 400 ml water bij en roer dit snel door elkaar. Je krijgt een vrij stevig deeg dat je nog net kunt doorroeren (zie foto bovenaan). Mocht er toch nog droge bloem te zien zijn, voeg dan nog een scheutje water toe. Dek de kom af en zet hem bij kamertemperatuur ergens neer.

Twaalf tot achttien uur later haal je hem weer tevoorschijn. Neem een vorm (een gewone broodvorm, een donkere cakevorm of zoals voor het broodje van de foto een klein goedkoop braadpannetje met anti-aanbaklaag dat tegen de oven kan) en laat het gerezen deeg er voorzichtig inploppen. Ik gebruik hiervoor graag een kunststof deegschraper, waardoor het deeg zoveel mogelijk één geheel blijft. Het pannetje vet ik niet in. Laat het deeg als je daarvoor de tijd hebt, even een half uurtje tot rust komen na deze enorme inspanning. Zet de vorm met het deeg (deze keer gebruik ik géén deksel) in de koude oven. Zet hem op 220 graden, kijk op de klok, en kom een uur later weer terug om het brood er weer uit te halen.

Laat het brood afkoelen op een rooster, snijd het pas als het helemaal is afgekoeld (dat moet vanwege het hoge vochtgehalte).  

Aangesneden brood bewaren wij door het op het snijvlak te zetten op de broodplank. Zo droogt het niet uit en wordt de korst tevens niet zacht. Maar je moet natuurlijk zelf weten hoe jij het wilt bewaren.

Tip voor de ultieme luiwammesen: Meng het deeg direct al in het pannetje. Dan kun je het na het lange rijzen direct in de koude oven zetten. Je krijgt een even lekker brood, maar het ziet er veel minder mooi uit, omdat de bovenkant plat is. En er zitten gaten in de korst. Als je er lui genoeg voor bent, probeer het dan gewoon zelf uit! Het scheelt namelijk ook nog in de afwas.


maandag 28 januari 2013

Een fijn verjaardagscadeau

Vandaag ben ik (alweer!!) jarig. Maar wat ik gisteravond al een beetje voelde aankomen, is gebeurd: ik werd ziek wakker (en dat terwijl André ook al een paar dagen griep heeft). Ter plekke besloot ik om de jongens voor de lagere school niet op tijd naar school te willen brengen. Heel relaxed en rustig werkten we alles af, en toen bleek dat Harry vandaag niet naar school hoeft en me kon helpen! Hij ging mee naar school om Chris naar de klas te brengen, en thuisgekomen paste hij op Bart, zodat ik in bed kon kruipen, waar ik geslapen heb tot half 2 's middags.

Leuk cadeau he - op het juiste moment niet naar school hoeven? Had hij vast van tevoren niet bedacht. Ik ook niet.

vrijdag 25 januari 2013

Over meelsoorten

Tot nu toe heb ik voor de niet-kneden broden vooral goedkoop meel gebruikt: volkoren tarwemeel van AH of Jumbo (ongeveer € 0,90 per kilo), en tarwebloem van C1000 basis (€ 0,33 per kilo). Waarbij mij is opgevallen dat het deeg heel erg rijst als ik alleen bloem gebruik (tegen het deksel van mijn grote Tupperwarebak aan), en minder als het een mengsel is van wit en volkoren. Hoewel het brood prima te eten is, zag ik toch nooit zulke grote gaten in ons brood als bij andere bloggers wereldwijd, daarom besloot ik het eens te proberen met meel dat speciaal voor brood was bestemd. Omdat ik goede herinneringen had aan het bakken van brood met meel van Soubry (waarmee ik indertijd veel in de broodbakmachine heb gebakken en dat wij bij de Makro halen), heb ik deze week twee keer 5 kilo van dit meel in huis gehaald: mix voor wit brood en mix voor volkorenbrood. Ter vergelijking: 5 kilo daarvan kost bijna € 7.

Helaas viel het aardig tegen. Misschien moet ik gewoon concluderen dat de mixen van Soubry niet zo geschikt zijn voor de niet-kneden broden. Het deeg rees minder goed dan wat ik gewend was, en de broodjes die ik tot nu toe ermee heb gebakken, smaken droger, gewoon minder lekker.

Eigenlijk ben ik toch wel blij met het resultaat. Wat het beste bakt, blijkt gewoon het allergoedkoopste te zijn dat ik kan vinden.
Natuurlijk zijn er nog veel andere meelsoorten die ik niet heb uitgeprobeerd. Wie weet ga ik dat nog eens doen, bijvoorbeeld met volkoren meel dat ik bij de molen kan kopen. Maar voordat het zover is, moet er eerst nog 8 kilo niet zo heel welkom meel opgebruikt worden. Want weggooien is geen optie, zo erg is het nou ook weer niet!

Een Aziatisch avontuur

Afgelopen week hebben de Achterbergen een aantal Aziatische broodrecepten uitgeprobeerd. Met zeer wisselend succes - zoals te verwachten was.

Op deze site van een enthousiaste Japanner heb ik ademloos een heleboel broodjes zitten te bekijken. En we besloten om met ons eigen niet-kneden deeg van half volkoren meel, half bloem een van de recepten uit te proberen. Elwin heeft de broodjes van deze eerste foto gemaakt, gevuld met tonijn en mayonaise! Hij liet een blikje tonijn uitlekken, mengde dat met mayonaise tot het er lekker uitzag, rolde het deeg dat we nog hadden uit tot een lap en stak daar allemaal rondjes uit. Op elk rondje deed hij een beetje van de tonijn en vouwde toen het lapje deeg dicht. De broodjes werden zo'n 25 minuten gebakken bij 200 graden.
En? Was het een succes? Dat hangt helemaal af van de persoon aan wie je dat vraagt. Het smaakt als een broodje met tonijn met mayonaise erdoor, verrassend genoeg.

Vervolgens maakte ik een nieuw deeg, deze keer van witte broodmix met wat suiker en ei erdoor, omdat ik een aantal zoete broodjes wilde uitproberen. Ten eerste broodjes met een vulling van rode bonenpasta, die ik hier had gezien. Ik herinnerde me dat banketspijs in goedkope stollen van witte bonen wordt gemaakt, en daarom vond ik het helemaal niet gek om de rode bonen (azukibonen) stuk te koken en te mengen met suiker, zoals kennelijk in het Verre Oosten heel normaal is en wat daar beschouwd wordt als een overheerlijke vulling van zoete broodjes of gebak. De rode bonenpasta lukte aardig goed - de smaak doet denken aan stukgekookte bruine bonen met suiker erdoor. De broodjes lukten aardig en het was erg leuk om ze te maken. De Achterbergen waren zelfs bereid om ze te proeven, maar daar bleef het deze keer bij. Geen succes. Wij hebben waarschijnlijk geen Aziatische smaakpapillen.

Voor het volgende brood dat ik wilde uitproberen (hier vind je het recept, grappig genoeg in dezelfde vorm als het kabelbrood (van de pesto) dat ik al eerder heb gemaakt) bestreek ik het uitgerolde deeg met een mengsel van een zakje Nescafé, een eetlepel suiker, een eetlepel cakemeel en 50 ml water, dat ik volgens recept gehoorzaam door elkaar had geroerd en in de magnetron aan de kook had gebracht. Het was erg leuk om te doen, het was zelfs best nog wel lekker om op te eten, en toch gun ik het geen eigen plekje op deze website. Misschien later, als ik nog iets aan de vulling heb veranderd.


De rest van het deeg werd uitgerold. Ik wilde er octopussen van maken, maar het niet-kneden deeg was daarvoor toch een beetje te slap. Na vier inzakkende octopusjes besloten we om de rest van het deeg te gebruiken voor rolletjes. Gaat ook nog eens veel sneller. In plaats van de voorgeschreven chocolate chips (niet in huis) gebruikten we pure chocoladevlokken, waarmee we de lap deeg bestrooiden voordat we hem oprolden en in schijven sneden.
De Achterbergen vonden de broodjes gelukkig lekker, maar misschien kwam dat wel doordat het gewoon Hollandse vlokken waren?

Een officieel recept maak ik hier ook niet van, omdat ik niet tevreden ben over het meel dat ik gebruikte. Waarover in een los blogpostje meer.

donderdag 24 januari 2013

Genieten van de winter

Bij de Achterbergen is het nog steeds genieten van de winter. Van achter het raam dan toch zeker. De Achterbergen houden niet zoveel van kou. Ik kan het ze niet kwalijk nemen, als ik mij herinner hoe ikzelf als kind al niet erg dol was op schaatsen en in de sneeuw spelen. Al vind ik het een schitterend gezicht als andere kinderen zich urenlang vermaken met sleetje rijden (van de dijk af!) of met het maken van een sneeuwpop, of met het houden van een sneeuwballengevecht.

Maar genieten doen we wel. Van de wegen die bij ons in het dorp meestal heel snel sneeuwvrij zijn na een flinke sneeuwbui. Zodat ik ontspannen achter het stuur kan zitten genieten van al het moois buiten. En van de hete chocolademelk die niet voldoende aan te slepen lijkt te zijn. En van appels, die de Achterbergen in kleine stukjes snijden en met een scheutje water in de magnetron zacht koken, om ze vervolgens heet (met een klein beetje kaneel) op te eten. Eer iedereen voorzien is, zijn we een half uur verder, maar het is wel heel gezellig.


Nee, geen sneeuwpoppen in de Achterbergse tuin, en buiten de normale looproutes naar de schuur slechts één spoor van voetstappen in de verder ongerepte sneeuw...

dinsdag 22 januari 2013

Broodje ookworst


Met het ketchupdeeg dat overbleef van de hondenbroodjes van afgelopen vrijdag kregen de Achterbergen nog een keer een broodje-knakworst-maar-dan-anders: een broodje ookworst! Want weet je wat een rookworst is zonder de eerste letter? Juist, ookworst. Deze broodjes zien er - inderdaad - bijna als een rookworst uit, maar net niet helemaal.
Hadden we vrijdag van het deeg van 1 pond meel 10 hondenbroodjes gemaakt, met de rest van het deeg hadden we ruim zes broodjes ookworst. Restanten deeg kunnen - met of zonder eventuele reststukjes knakworst - worden meegebakken. Ook lekker.

Recept broodje ookworst

Brooddeeg met hot ketchup erdoor (zie voor het recept het blogje over de hondenbroodjes), en per broodje 1,5 knakworstje.

Rol het deeg dun uit op een met bloem bestrooid werkvlak. Gebruik zoveel bloem als nodig is om het deeg niet te laten plakken. Snijd de knakworstjes doormidden, en per broodje een half knakworstje nog een keer doormidden. Leg de stukjes knakworst op het deeg zoals op de foto te zien is. Snijd het deeg in rechthoeken, rol die om de worststukjes heen en knijp de naad goed dicht. Buig het broodje in een mooie (r)ookworstvorm en laat ze op de bakplaat (wij doen er altijd een stuk bakpapier onder) rusten, 30-45 minuten. Kwast de broodjes in met melk (of met een ei dat met een eetlepel water is losgeklopt) en bak de broodjes ookworst 20-25 minuten bij 200 graden Celsius, of totdat ze een mooi kleurtje hebben.

maandag 21 januari 2013

Zwart-wit

De buurboer van de Achterbergen vond al dat wit zeker maar niks. Vanmorgen heeft hij het stuk grond achter de Achterbergse tuin helemaal zwart omgeploegd.

Met een blauwe tractor.

Had Bart ook iets om naar te kijken vanachter het Achterbergse raam.

vrijdag 18 januari 2013

Hier lusten de honden (g)een brood van

Op een Noors weblog zag ik een ontzettend leuk idee voor een broodje knakworst. Dat wilden de Achterbergen ook wel eens proberen! De Noorse mevrouw gebruikte zoet deeg, maar dat wilde ik niet voor de Achterbergen. Maar een kaal broodje met alleen een kaal worstje, dat leek me niet zo lekker. Dus gaven we het deeg een smaakmaker. Je kunt bijvoorbeeld geraspte kaas door het deeg doen, maar de Achterbergen maakten het bont: wij deden een flinke scheut hot ketchup door het deeg! Hiervoor maakten we wel een nieuw brooddeeg aan, hoewel er nog een rest in de bak met basisdeeg zat. Dat gooide ik er gewoon bij. Het moet wel relaxed blijven.

 Broodje hond

Voor deze broodjes maakte ik basisdeeg van 500 g meel: half volkoren, half bloem. 1 tl zout erbij en 2 tl gist, alles mengen. In een litermaat een flinke scheut hot ketchup (naar smaak, maar als je een houvast wilt: neem 120 g, het broodje heeft dan een lichte ketchupsmaak), aanvullen tot 400 ml en doorroeren. Dit bij het meel schenken en snel door elkaar mengen. (hiervoor gebruik ik een kunststof pollepel, maar makkelijker zou zijn een zogenaamde Deense deegklopper - die staat op mijn verlanglijstje). Evt. nog wat water toevoegen als er nog droge bloem zichtbaar is (dat is bij mijn mengsel met volkorenmeel altijd nodig, dus ik voeg hier bij voorbaat al extra water aan toe). Deze keer liet ik het drie uur in de kamer staan voordat ik vond dat het in de koelkast mocht. Het leek nl. niet zo erg gerezen (door de ketchup?). De volgende dag was het zichtbaar omhoog gekomen, gelukkig!

Als je wilt bakken, neem je een gedeelte van het deeg en kwakt dat op een werkvlak dat eerst goed met bloem is bestrooid. Rol het licht uit tot je een lap hebt van zo'n 1,5 cm dik. Steek rondjes uit (bij ons waren ze 8 cm) met bijv. een beker en leg ze op een bakplaat. Knip de oren in, je kunt heel duidelijk zien hoe precies via de al eerder genoemde link. Laat ze een half uurtje op adem komen.
Steek rozijnen als ogen en neuzen in de hondjes (ik knipte een klein gaatje waar ik ze in deed, anders komen ze er tijdens het bakken uit). Kwast ze allemaal in met melk en bak de hondjes op 200 graden Celsius, ongeveer 25 minuten of tot ze een mooi kleurtje hebben.

Laat de hondjes afkoelen, snijd hun bek open en stop er een uitgelekt knakworstje in. Of iets anders natuurlijk. 

Moet ik nog vermelden dat de Achterbergen de ketchup door het brooddeeg wel konden waarderen?

Van deze hoeveelheid (inclusief de rest van de vorige lichting brooddeeg) maakte ik eerst tien van zulke hondjes. Er bleef deeg over, en het deeg dat overbleef na het uitsteken van de rondjes deed ik daar weer bij. Daarmee hebben we ook iets leuks gemaakt, maar dat houden we nog even geheim. 

donderdag 17 januari 2013

Jozef is blij met zijn jas

Er wordt heel wat opgeruimd bij de Achterbergen. Veel boeken zijn al door mijn handen gegaan en een aantal daarvan vinden een weg naar de grote buitenwereld. Van de weeromstuit begint Danny ook te neuzen, in zijn eigen plakboek van de zondagmorgens in zijn kleine-kindertijd.

Kijk eens wat ik in dat boek tegenkwam? Een schitterende tekening van Jozef met zijn kleurige jas. Gemaakt op een schitterende datum.

woensdag 16 januari 2013

Lief ziek jongetje

Zó lief, een warm ziek klein jongetje! Lekker op schoot, of met een dekentje op de bank. Rechtop, en even later plat. Met halfdichte oogjes, of diep onder zeil.

Vanmorgen had ik dat nog niet in de gaten. Ik had Irene een heel eind weggebracht in de richting van school (die heeft om 8.20 uur al een tentamen gehad) en daarna had ik thuis de schooljongens geholpen totdat ze schoolklaar waren. André zou ze meenemen en er met de auto op uit gaan vandaag. Samen met Bart zou ik ze per fiets van school halen. Bart bleek ergens in de tijd dat ik weg was, in mijn bed geklommen te zijn, en was daar weer in slaap gevallen. Lekker, zo kon ik fijn een aantal dingen doen. Strijken bijvoorbeeld.

Later kwam hij uit zichzelf zachtjes naar beneden gelopen. Ik had nog steeds niets in de gaten,  maar een poosje later konden we er niet meer omheen: Bart had koorts. Oeps, net nu ik zo manmoedig had besloten om 5 km te gaan fietsen met hem door de sneeuw, net nu ik - samen met Bart - moederziel alleen thuis was en hem niet alleen kon achterlaten. In de buurt woont een moeder die de kinderen altijd met de auto ophaalt; haar belde ik of zij Chris wilde meenemen. Danny en Elwin hadden de fiets op school (die fietsen liften 's morgens dan mee met de auto). Helaas, die moeder was ook ziek. En toen belde ik de school maar op. Met schroom, want tijdens schooltijd bel je niet zo snel naar school, en al helemaal niet om te vragen of zij klusjes voor je willen opknappen.

Gelukkig kreeg ik een alleraardigste juf aan de telefoon (de 'juf van Frank' - voor degenen die zich die blogjes nog herinneren), en zij verzekerde mij ervan dat alles goed zou komen. Zij garandeerde me gewoon dat Chris thuis zou komen, en dat ik niet weg hoefde.

Ik zou bijna blij zijn dat Bart ziek is geworden...! Voor de jongens die later manmoedig met z'n tweetjes de 2.5 km sneeuw getrotseerd hadden, en voor hun drie ook thuis etende broers, heb ik daarna dankbaar drie-in-de-pan (bij ons is het vier-in-de-pan) gebakken.

Later las ik dit blogje bij een collega-blogster die in Zweden woont. Hoewel de verhalen heel verschillend zijn, is de essentie van onze belevenissen niet precies hetzelfde?

dinsdag 15 januari 2013

Een mooie boel

o, moet je daarom het brood insnijden...
De Achterbergen zijn inmiddels heel erg verzot op hun schoollunches: bijna elke dag wordt hier gevuld brood gebakken, hartig of zoet. Je zou bijna vergeten dat het allemaal begon met zo'n mooie boule. Waarvoor je maar een paar minuten werk nodig hebt, plus wachttijd. En die nog niet zo heel eenvoudig te maken was. De meeste gemaksbakkers zullen de voorkeur geven aan het bakken in een vorm. Maar voor wie het toch een keer wil proberen, hieronder het recept voor een echte boule:

Bestrooi het deeg in de bak met basisdeeg met bloem en neem er een handvol uit. Het Amerikaanse recept vermeldt 'grapefruitsize', met zijdelings het gewicht vermeld: een pound, dus 454 gram. Alles kan uiteraard, maar hoe groter het brood, hoe meer baktijd het nodig heeft. Nu vorm je snel een mooie bol van het deeg, waarna je de boule een 'glutenjasje' geeft: rek de buitenlaag naar onder toe uit en stop hem aan de onderkant in. Doe dit aan alle kanten maar niet te fanatiek: het deeg moet luchtig blijven. Leg het deeg op een stuk bakpapier dat je op de onderkant van een bakplaat hebt gelegd (dan kun je hem er straks heel makkelijk afschuiven). Dek af en laat 30 tot 45 minuten rijzen bij kamertemperatuur.

Verwarm intussen de oven voor op 220 graden, met een pizzasteen erin. De pizzasteen heeft veel tijd nodig om heet te worden, de oven kan dus aan het begin van deze rijstijd al aan.

Bestrooi de bovenkant van het (niet erg veel gerezen) deeg met bloem en snijd het een paar keer in met een gekarteld mes (houd met twee vingers het deeg tegen). Zet een hittebestendige vorm klaar om onder in de oven te zetten met water erin, om stoom te creëren. Het kan in de lekbak van de oven, maar ook in bijv. een boterkoekvorm. Doe de oven open, laat het brood met bakpapier en al op de pizzasteen glijden, zet de bak met water ook in de oven en doe de oven weer dicht.

Zo'n 45 min. later is je boule klaar!


  • het bakpapier zorgt ervoor dat het brood aan de onderkant niet zo'n mooi kleurtje krijgt. Haal het papier er evt. de laatste 15 minuten tussenuit.
  • wij krijgen met ons mengsel van witte bloem en volkoren tarwemeel een goed eetbaar, maar wel compact broodje. Ik heb het vermoeden dat het luchtiger wordt bij het gebruik van echte broodmix. Ik ga dat nog eens proberen (met het meel van Soubry).
  • inderdaad, op de foto is te zien dat ik voor deze boule geen pizzasteen heb gebruikt. Ik leg het deeg gewoon in de braadslee - dat komt door mijn aangeboren zuinigheid. Een oven met alleen een pizzasteen extra lang voorverwarmen vind ik jammer. Deze zette ik gewoon in de oven toen die op temperatuur was. En ik zag niet zoveel verschil eerlijk gezegd met de pizzasteen-gebakken broden die ik daarvoor ook wel heb gebakken.


maandag 14 januari 2013

Vriendenboekjes

De Achterbergen vinden het schitterend als ze op school op hun stoel een vriendenboekje ontdekken waarin ze mogen schrijven. Vandaag had Chris er eentje te pakken. Gezwind zetten wij ons aan de tafel om alle bekende vragen in te vullen: dit lust ik graag - dit is mijn lievelingsdier - ik houd niet van - etc. etc.

Wat zouden zulke vriendenboekjes er anders uitzien als de moeders ze zelf mochten invullen. Misschien iets meer waarheidsgetrouw. En later zo heerlijk herkenbaar.

Nu is het gewoon een kwestie van dat soort gedachten uitschakelen en opschrijven wat Chris op dit moment als antwoord op de vragen dicteert.

Toch jammer...

vrijdag 11 januari 2013

Ham-kaasrolletjes

De Achterbergen zijn er dol op om deze broodjes mee naar school te nemen - bijna net zo lekker als wanneer ze nog warm zijn.

Neem per persoon één plak ham. Snijd een stuk kaas af ongeveer zo groot dat er per persoon twee 'plakjes' zijn. Snijd de plakjes ham in vierkantjes en rasp de kaas grof. (Uiteraard kun je ook gewoon plakjes kaas in kleine stukjes snijden).

Rol een lap deeg dun uit op een flink met bloem bestrooid werkvlak. De grootte hiervan hangt af van het aantal personen uiteraard, ik nam gewoon een handvol deeg. Liever iets te veel dan te weinig, het overtollige deeg kun je gewoon terugdoen in de bak.
Bestrooi de deeglap met de geraspte kaas en de ham. Een dunne laag zonder open plekken is goed. Weet je gelijk of er nog deeg terug kan. Rol de lap op (met behulp van een deegschraper als het deeg toch nog aan het werkvlak plakt). Gebruik de rechte kant van de deegschraper om de rol in schijven van zo'n 3 cm breed te verdelen, of gebruik gewoon een schaar. Leg de rondjes op een bakplaat, houd een beetje afstand.
Laat nog een half uurtje rusten.

Bak de ham-kaasrolletjes op 200 graden Celsius, 30 minuten of totdat ze mooi gebruind zijn.

donderdag 10 januari 2013

wie weet hoeveel wijsheid we nog
voor deze jongeman nodig gaan hebben!
Het dagelijks leven bij de Achterbergen is natuurlijk niet alleen maar wat op dit weblog te lezen is. Het leven is vol, soms overvol, en er zijn uiteraard ook periodes dat we het even niet meer weten. Niet dat dit nu het geval is, maar ik moest er gisteravond aan denken, en ik besloot om daar iets over te schrijven.

"Komt een van u wijsheid tekort? Vraag God erom en Hij, die aan iedereen geeft, zonder voorbehoud en zonder verwijt, zal u wijsheid geven." 
Jakobus 1:5

Dat is zo'n bijzondere tekst! Elke keer weer is dit waar. Als er een moeilijke situatie met een van de kinderen was: een peuter, moeilijk kind of dwarse puber, als ik bad om wijsheid, dan kreeg ik die. Een gedachte die nieuw voor me was, en waar ik dan gehoor aan gaf. En die de situatie werkelijk oploste. 

Het is fijn om daaraan te denken, ook voor alle dingen die nog zullen volgen. We hoeven het echt niet helemaal alleen uit te vogelen, we kunnen hulp vragen aan degene die alles overziet, en voor iedereen een hoopvolle toekomst in gedachten heeft. En we krijgen die hulp ook!

woensdag 9 januari 2013

Nog een goed voornemen

de vakken van de oudste kinderen -
helemaal opgeruimd!
Er is weinig wat een huisvrouw zoveel voldoening geeft als het besef dat je hele huis, van zolder tot kelder bij wijze van spreken, helemaal opgeruimd en schoongemaakt is. Deze voldoening hebben de Achterbergen al een tijdlang niet echt mogen beleven. Reden voor een goed voornemen dat veel voldoening geeft: dit jaar wordt het hele Achterbergse huis opgeruimd en schoongemaakt. Grondig. Alle boeken zullen worden bekeken, alle prulletjes beoordeeld.

Het huishouden is jarenlang niet de hoogste prioriteit geweest bij de Achterbergen. Nu begint het echter zo langzamerhand te kriebelen. Misschien heeft dat ook te maken met de energievoorraad? Hoe het ook zij, ik ben nu al negen dagen lang bezig met het stukje bij beetje opschonen van de benedenverdieping.

En dat bevalt uitstekend!

dinsdag 8 januari 2013

Tweekleuren kabelbrood

Dit  vrolijke brood - door het gebruik van twee kleuren pesto - is door vorm en vulling een variatie op het zoete brood van vorige week. Hoewel de Achterbergen niet zo dol zijn op groene pesto, vinden ze dit brood toch erg lekker!

Van de hoeveelheid basisdeeg (ongeveer 1/3 van mijn bak met deeg, gemaakt met 1 kilo meel) maakte ik twee korte kabels, die naast elkaar op een bakplaatje passen.

Rol een handvol basisdeeg uit op een met bloem bestrooid werkvlak (wees ruim met bloem, want het deeg neemt tijdens het rollen nog heel wat bloem erbij op) tot een rechthoek van ongeveer 30 x 60 cm. Het uitrollen moet gemakkelijk gaan, ondanks dat het deeg van zichzelf plakkerig is, door het gebruik van voldoende bloem.

Besmeer de helft van de rechthoek dun met rode pesto (als je goed naar de foto kijkt, zie je misschien dat er bij ons ook nog iets anders op zit. Het is tosti-quick saus, want onze rode pesto was op), de andere helft besmeer je met groene pesto. Je hebt ongeveer 40 g pesto per kleur nodig.
Snijd met bijv. een deegrader de lap deeg op de grens van de twee kleuren door.

Rol de twee lappen deeg op, gebruik een deegschraper als het toch nog aan het werkvlak plakt. Veeg overtollige bloem er tijdens het rollen af.
Knip de twee rollen deeg in de lengte door. Leg een rode en een groene halve rol naast elkaar op een bakplaat. Draai ze om elkaar heen, houd de snijvlakken steeds in het zicht. Knijp de strengen aan de uiteinden een beetje dicht, zodat ze mooi blijven liggen. Laat het zo een half uurtje rustig staan.

Bak de kabels in een voorverwarmde oven van 180 - 200 graden Celsius gaar in ongeveer 35 min. Het kan ook in een hetere oven, maar de Achterbergen bakken meestal meerdere gevulde broden tegelijk. Daar zit vaak een zoete broodvulling bij, en dan is het beter om de oven niet te heet te zetten. En de hartige varianten worden evengoed gaar op deze temperatuur.

Van de doorgesneden stukjes brood word je helemaal vrolijk:


maandag 7 januari 2013

Vliegende start

De Achterbergen maken in het nieuwe jaar een vliegende start. Vanaf de eerste schooldag dan, want in de vakantie hebben we heerlijk relaxed geleefd, op halve kracht dankzij allerlei virussen, bacteriën en spierpijnen.

Wat je op de foto ziet, is geen schattig oventje, maar de Achterbergse broodrooster op zijn kant. Ik wilde vanmorgen ineens iets uitproberen: een met kaas belegde boterham in de broodrooster-op-z'n-kant, en de kaas dan lekker laten smelten. Voordeel van zelfgebakken brood is dat je het dunner dan normaal kunt snijden, zodat het in elk geval past. Maar misschien past het bij jullie ook? Als de broodrooster klaar is, vliegen de sneetjes zo over je aanrecht. Of op de grond.

Een vliegende start hebben we ook gemaakt met onze goede voornemens. Een van de zes mogen jullie alvast weten: een klassieker onder de goede voornemens en een schande dat het nog steeds moet, maar afijn: ik ga afvallen. Op oudjaarsdag woog ik NOTA BENE 100 KILO! Wat een mooi gewicht om mee te beginnen. Drie keer in de week spieroefeningen doen (Pilates uit een boek, en de derde keer ging al makkelijker dan de eerste!), en verantwoord eten. Man, wat ben ik blij met mijn broodbakkerij. Zo kan ik heerlijk bakken, allerlei dingen uitproberen, zonder me daarbij schuldig te voelen. Ontbijt en lunch brood, 's avonds alleen (veel) groente met wat eiwit in de vorm van een ei of mager vlees, en wat yoghurt of kwark. Geen tussendoortjes, wel twee keer per dag koffie. En thee. En heel veel water. En fruit ook nog.
Nou, het heeft geholpen hoor. Het mag dan wel grotendeels vocht zijn dat ik ben verloren, maar na deze eerste week mag ik maar liefst alvast iets meer dan 2.5 kilo wegstrepen.

vrijdag 4 januari 2013

Monkey bread

Kijk hier voor het originele recept. Met dit recept had ik echter een aantal problemen, ik hield bijvoorbeeld heel veel saus over. En het briochedeeg is ook niet helemaal onze eigen smaak. Maar ik herinnerde me een recept in ons Reader's Digest kookboek dat er sterk op lijkt, dat zal dan wel in het Amerikaans monkey bread hebben geheten - in onze Nederlandse vertaling heet het Karamelbolletjesbrood.

Wij houden liefst niet een bak zoet deeg in de koelkast klaar voor gebruik - als remedie tegen dichtslibbende Achterbergen - dus wij maken het deeg op maat klaar, aangepast naar een niet-kneden recept. Groot voordeel is nog steeds dat je het deeg van tevoren kunt voorbereiden, en het niet zoveel uitmaakt wanneer je dan het brood zelf maakt. Als het maar binnen vijf dagen is natuurlijk.

Monkey bread - oftewel karamelbolletjesbrood

Het deeg kan tot 5 dagen van tevoren worden voorbereid: Roer in een kom eerst de droge ingrediënten door elkaar: 500 g bloem, 2 tl droge gist, 3/4 tl zout en 100 g suiker. Laat 60 g margarine heel zacht worden (in de magnetron), meng met 1 ei en zo'n 350 ml lauwwarme melk. Giet dit in de kom erbij en roer tot alles door elkaar zit. Gebruik evt. meer vocht als er wat bloem droog blijft. Zet de kom afgedekt (niet luchtdicht) in de kamer en laat daar twee uur staan. Hierna kan de kom in de koelkast.

Op bakdag haal je het deeg alvast uit de koelkast om op temperatuur te komen. Roer in een pannetje 100 g suiker met 1,5 tl kaneel door 110 g margarine, verwarm op laag vuur totdat de boter gesmolten is. Laat even doorkoken. 

Stort het deeg op een met bloem bestoven werkvlak. Bestrooi het deeg ook met bloem en vorm er een soort stol van. Gebruik de deegschraper om het deeg steeds middendoor te snijden/duwen. Herhaal dat met elk stuk deeg tot je 32 kleine stukjes deeg hebt. (Je kunt het deeg ook in stukjes knippen). Doordat er een dun laagje bloem omheen zit, gaat het met dit plakkerige deeg toch vrij makkelijk. Vorm van elk stukje deeg een balletje, dompel de onderkant in het caramelglazuur  en leg het in een ronde vorm van 24 cm doorsnee. (Wij hadden een springvorm, om te voorkomen dat het glazuur door de naad naar buiten komt, hadden we de vorm bekleed met bakpapier). Tegenwoordig bak ik hem het liefst in een grote broodbakvorm. Leg de bodem vol met bolletjes en lepel er wat van het glazuur overheen. Vul de rest van de vorm op dezelfde manier op en giet de rest van het glazuur erover. Dek de vorm af en laat het brood nog ongeveer 45 minuten bij kamertemperatuur rijzen.
Bak het brood in een voorverwarmde oven van 180 graden Celsius, ongeveer 45 minuten. 

dinsdag 1 januari 2013

Spectaculair brood

Op internet kwam ik dit tegen: een spectaculair brood met een vulling van rode pesto. De werkwijze die de maker daarvan had gehanteerd, was alleen op z'n zachtst gezegd nogal bewerkelijk. Niks voor de Achterbergen. Toch bleef het in mijn achterhoofd rondspoken totdat ik dacht: nou, dan probeer ik het toch gewoon met mijn niet-kneden basisdeeg? Zo gedacht, zo gedaan. Niet met rode pesto en al helemaal niet zelfgemaakt, maar eerst eens met gesmolten boter met bruine suiker en kaneel erdoor.
En het was me toch lekker, al die losse knapperige laagjes!! Hieronder de beschrijving:

Rol een flinke handvol basisdeeg uit op een bebloemd werkvlak, ongeveer de hoeveelheid die is gebaseerd op zo'n 400 g meel. (Basisdeeg half volkoren/half wit ging prima, later deed ik het ook een keer met alleen witte bloem, dat ging op zich nog wel, maar het deeg rekte tijdens de verdere bewerking nogal uit dus dat vraagt wat extra vaardigheid). Maak een mooie rechthoekige, dunne lap (zorg dat er voldoende bloem onder zit!) van zo'n 30 bij 50 cm. Smelt een flinke klont margarine (of boter) (vooruit, ik heb hem voor jullie gewogen, het was 70 g) en roer daar donkerbruine basterdsuiker door (ook 70 g of tot je het een mooi smeerbaar mengsel vindt), en ongeveer 1 tl kaneel (als je dat lekker vindt). Smeer dit mengsel over de deeglap, laat het uiterste randje vrij.

Rol de lap op, begin aan de lange kant. Gebruik evt. een deegschraper (ik heb er eentje van 50 cent, en die is echt heel handig!) als het deeg toch nog aan het werkvlak plakt. Knip met een schone schaar de rol in de lengte doormidden. Leg de twee helften naast elkaar en draai ze steeds om elkaar heen. Dit kan op twee manieren: vanaf het uiteinde helemaal naar de andere kant is de "officiële" manier van de oorspronkelijke bedenker, maar ik vond het handiger om de rollen in het midden steeds over elkaar heen te halen en ze dan aan beide uiteinden "aan te leggen". Ongeveer in het midden knipte ik de rollen door en draaide de uiteinden nog een keer om elkaar heen.

Van deze strengen vorm je het uiteindelijke brood - doe dit (bijv.) op een (pizza)bakplaat, die kun je ook nog draaien tijdens het neerleggen. Het originele recept laat je één lange gedraaide streng als een spiraal neerleggen - ik maakte er een soort krans van: twee ringen om elkaar, laat zoveel mogelijk 'open' kanten zichtbaar.
Laat deze krans een half uurtje rusten, bij ons rees hij verder en uiteindelijk was het toch nog een dicht brood.

Omdat het een zoet brood is geworden, bak je het brood niet zo heet, 180 graden is goed. Bak tot het gaar is, ongeveer 45 minuten.


Morgen probeer ik er eentje toch met rode pesto - maar dan uit een potje.

Aanvulling op woensdag 2 januari:
Deze keer deed ik een dun laagje rode pesto (uit een potje) op het deeg. Ik wilde er graag kleine broodjes van maken, maar dat was nog niet zo eenvoudig. Na twee stukken van de deegrol daarvoor te hebben gebruikt, besloot ik om van de rest van het deeg een soort rechte kabel te maken, zo lang als mijn bakblik toeliet.
Omdat het een enkele kabel was (en geen dubbele zoals bij de krans), kon het deeg nog beter rijzen tijdens het bakken. Op deze manier gaan we het vaker doen! Ook lekker om mee naar school te nemen volgens de Achterbergen.
De kabel was gaar in 35 minuten op 180 graden Celsius.


Goede voornemens - alweer

De Achterbergen bespreken op oudjaarsavond sinds een paar jaar hoe het dit jaar is gegaan, en of iemand wellicht een voorstel heeft voor een goed voornemen. Hoewel je altijd open kunt staan voor verbeteringen van de gang van zaken heeft het gewoon iets extra's om daarmee op 1 januari te beginnen. Zulke gemeenschappelijk gekozen verbeteringen blijven bij de Achterbergen ook best wel hangen.

Voor mijzelf en voor het gezin samen heb ik deze keer zes goede voornemens genomen. Een enkele daarvan is een oude bekende, een andere is een voortzetting van een goed voornemen (iets dat nog niet genoeg is ingesleten in de gezinsroutine) en er zitten ook geheel nieuwe tussen.

Om mijzelf te helpen bij het waarmaken van deze voornemens heb ik een mooi notitieboek uit de la gehaald, waarin ik elke dag zal bijhouden of we nog op schema liggen. Binnenkort zal ik wel iets meer over deze voornemens schrijven.

Vandaag las ik een bemoediging voor ieder die het toch weer waagt om goede voornemens te nemen. Want ieder weet wel dat er meestal niets van deze voornemens terechtkomt. Wil je ook bemoedigd worden, lees dan hier.

Sommige voornemens zullen moeilijk zijn om vol te houden. Maar (echt) goede voornemens worden niet voor de lol genomen. Ze worden bijvoorbeeld genomen om het gezinsleven leuker te maken. Ze hebben een duidelijke reden en een duidelijk doel. Als we dit soort voornemens nemen samen met God, kunnen we er ook vanuit gaan dat we de kracht krijgen om de weg van deze voornemens stap voor stap te gaan. Dan zijn ze na een jaar (of misschien al eerder) geen voornemens meer, maar prettige - en redelijk nieuwe - gewoontes.

Alle bloglezers een geweldig nieuw jaar gewenst!